Bolu Milletvekili İsmail Akgül, kalıcı yaz saati uygulamasını TBMM gündemine taşıdı. Enerji Bakanlığı, 2016’dan bu yana 13 milyar kWh tasarruf sağlandığını ve bunun yaklaşık 27 milyar TL karşılığı olduğunu açıkladı. Kış saatine dönülmesi halinde ise milyarlarca liralık ek maliyet oluşabileceği ifade edildi.
Bolu Milletvekili İsmail Akgül, 2016 yılından bu yana uygulanan kalıcı yaz saati (sabit saat) düzenlemesini Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın yanıtlaması istemiyle verilen yazılı soru önergesinde, uygulamanın enerji tasarrufu, ekonomik etkileri ve toplumsal sonuçları ayrıntılı şekilde sorgulandı.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ise kapsamlı bir teknik rapora dayandırdığı yanıtında, sabit saat uygulamasının enerji tüketimi ve ekonomik göstergeler açısından olumlu sonuçlar doğurduğunu savundu.
AKGÜL: “ENERJİ TASARRUFU GERÇEKTEN SAĞLANDI MI?”
İsmail Akgül önergesinde, Türkiye’de uzun yıllar uygulanan yaz saati–kış saati düzenlemesinin 2016 yılında kaldırıldığını hatırlatarak, “Bu uygulamanın temel gerekçesi olarak enerji tasarrufu sağlanacağı ifade edilmiştir” dedi.
Ancak özellikle kış aylarında sabah saatlerinde hava aydınlanmadan işe ve okula gidildiğini belirten Akgül, kamuoyunda ciddi eleştiriler bulunduğunu vurguladı. Önergede “Kalıcı yaz saati uygulamasının başladığı tarihten bugüne kadar yıllık bazda ne kadar enerji tasarrufu sağlanmıştır? Bu tasarrufun parasal karşılığı nedir?” ifadelerine yer verdi.
Akgül ayrıca sabah saatlerinde artan aydınlatma ihtiyacının konutlar, okullar ve kamu kurumlarında oluşturduğu ek enerji tüketiminin hesaplanıp hesaplanmadığını sordu. Bunun yanında uygulamanın trafik kazaları, iş kazaları, öğrencilerin eğitim başarısı ve devamsızlık oranları üzerindeki etkilerine ilişkin bilimsel veya istatistiksel çalışma yapılıp yapılmadığını gündeme getirdi.
Milletvekili Akgül, Avrupa ülkelerinin büyük bölümünde yaz saati–kış saati uygulamasının sürdüğünü belirterek, Türkiye’nin kalıcı yaz saatine devam etmesinin gerekçelerini de Bakanlığa yöneltti.
BAKANLIK: “13 MİLYAR KWH TASARRUF SAĞLANDI”
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından verilen yanıtta, sabit saat uygulamasının İstanbul Teknik Üniversitesi tarafından yapılan bilimsel analizlere dayandırıldığı belirtildi. Yanıtta, 2016 yılı ile Mart 2025 tarihleri arasında yaklaşık 13 milyar kWh enerji tasarrufu sağlandığı ifade edilerek, bunun güncel elektrik fiyatlarıyla yaklaşık 27 milyar TL karşılığı olduğu bildirildi.
Bakanlık açıklamasında şu değerlendirmeye yer verildi:
“Ülkemizin batısındaki nüfus, kentleşme, sanayileşme ve enerji yoğunluğu dikkate alındığında, ülkemizde uygulanmakta olan saat diliminin GMT+3’te sürekli bulunmasının gün ışığından daha uzun süre faydalanmasına enerji verimliliğine kayda değer katkı sağladığı tespit edilmiştir.”
Açıklamada ayrıca, yaz saati uygulamasına yıl boyunca devam edilmesi halinde her mesai aralığı için karanlıkta kalınan sürenin eski uygulamaya göre 64 saat azaldığının ortaya konulduğu belirtildi.
“KIŞ SAATİNE DÖNÜLÜRSE EK MALİYET OLUŞUR”
Bakanlık yanıtında, kış saati uygulamasına geri dönülmesi halinde elektrik tüketiminde artış yaşanacağı savunuldu. Farklı mesai senaryolarına göre yapılan hesaplamalarda, yıllık ortalama 1,8 milyar TL ile 2,6 milyar TL arasında ek ekonomik kayıp oluşabileceği ifade edildi.
Ayrıca raporda, “KSU’dan kaynaklanan ilave elektrik tüketiminin belirlenmesi için farklar temeline dayanan bir yaklaşım geliştirilmiştir” denilerek, sabah saatlerinde oluşacak ek tüketimin yıllık toplam elektrik tüketimi içinde yüzde 3,62’ye kadar çıkabileceği kaydedildi.
“SAAT DEĞİŞİMLERİNİN PSİKOLOJİK VE FİZYOLOJİK ETKİLERİ VAR”
Bakanlık açıklamasında saat değişimlerinin insan psikolojisi üzerindeki etkilerine de değinildi. Yanıtta, “Yaz/Kış Saati Uygulaması’nın insan psikolojisi üzerindeki etkisi detaylı incelenmiştir. Gün ışığı kullanımı, biyolojik saat, kaygı, stres, depresyon gibi başlıklar altında yapılan araştırmalarda saat değişimlerinin olumsuz etkiler oluşturduğu değerlendirilmiştir” ifadelerine yer verildi.
Ayrıca kalp rahatsızlıklarında artış ve trafik kazalarında gözle görülür yükseliş gibi sonuçların bazı çalışmalarda ortaya konulduğu belirtildi.
AVRUPA VE ABD ÖRNEKLERİ
Bakanlık yanıtında uluslararası gelişmelere de değinildi. Avrupa Parlamentosu’nun 26 Mart 2019 tarihinde üye ülkelere sabit saat uygulamasına geçmeyi tavsiye ettiği, İspanya’nın 2026 yılından itibaren kalıcı yaz saati uygulamasına geçmeyi planladığı aktarıldı. ABD’de de sabit saat uygulamasına ilişkin yasal düzenlemelerin gündemde olduğu ifade edildi.
BOLU’DAN MECLİS’E TAŞINAN TARTIŞMA
Kalıcı yaz saati uygulaması özellikle kış aylarında sabah saatlerinde karanlıkta işe ve okula gidilmesi nedeniyle kamuoyunda tartışılmaya devam ediyor. Bolu Milletvekili İsmail Akgül’ün önergesiyle konu bir kez daha Meclis gündemine taşınırken, Bakanlığın verdiği yanıt mevcut uygulamanın devamı yönündeki resmi yaklaşımı ortaya koydu.
Türkiye genelinde süren yaz saati–kış saati tartışması, önümüzdeki dönemde de kamuoyunun gündeminde olmaya devam edecek gibi görünüyor.
