Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik; bilinenin tam aksine çok fazla emek ve çaba gerektiren bir meslek olup; yeniliğe ve değişime de açık bir fıtrata da sahip olma sorumluluğunu almaya gönüllü olmayı da beraberinde getiren bir alandır. Her bir işletme büyüklüğü fark etmeksiniz; mali danışmanlık hizmeti alması gereklidir. Bunun birçok nedeni bulunmaktadır. Devletin vergi mükellefine yüklediği sorumluluklar, cezalar, bazı zorunlulukları vs. Meslek mensupları bu hizmeti verecek seviyeye gelmek için pek çok aşamadan geçtiğinden; genç meslek mensuplarının sayıca azlığı dikkat çekmektedir. Bunun en güzel ispatı TÜRMOB tarafından yayınlanan meslek mensupları yaş dağılımları gösteren tablo aşağıdaki gibidir;

Tablo incelendiğinde genç meslektaş sayısının azlığı dikkat çekmektedir. 35 yaşın altında olan meslektaş sayısı 15.097 iken 36-50 yaş arası meslek mensubu 71.110 rakamına ulaşmaktadır. 60 ve üzeri yaşa sahip meslek mensubu sayısı 21.244 olup, mesleğin giderek yaşlandığı görülmektedir. Son yıllarda muhasebe defter tutma ücretlerinin düşmesi, mevzuatın çok sık değişmesi, artan iş yükü, cezalar ve sorumlulukların yanı sıra, dijitalleşmenin hız kazanması ile mesleğe olan talep çok azalmıştır.

Mali müşavirlik sınav yönetmeliğinde de oldukça önemli yeni değişiklikler meydana gelmiştir. Eskiden staj süresinin 1 yıl kısaltan yüksek lisans eğitimi gibi istisnaların 6 aya düşürülmesi ve 2026 yılı ile SMMM yeterlilik sınavı test olmasına karar verilmiştir Test yapılan sınavların en azından adil not verilmesi noktasında kıymetli olduğunu düşünmekle beraber, yorumlama, düşünme, alternatif strateji üretme, analiz etme yeteneği isteyen muhasebe mesleği için birtakım noksanlıklar taşıdığını da ifade etmek gerekir.

Muhasebe mesleğinde yeterlilik öncesi ve sonrası için oldukça fazla çalışma alternatifi olan bir alandır. Bunlardan bazları; muhasebe bürosu işletmek, kurumsal bir firmada kariyer yapmak, iç denetçi olmak, bağımsız denetim işi ile ilgilenmek, adli muhasebe uygulamaları kapsamında bilirkişilik, iflas idare memurluğu, konkordato komiserliği gibi alanlar vardır. Zamanında mesleğini icra edenler, paranın hareketini izlerler ve faturaların zamanında ödendiğinden, vergilerin doğru hesaplandığından ve finansal belgelerin doğru bir şekilde hazırlandığından emin olurlar.

Muhasebe mesleğini seçmek isteyen geçlerimiz için bir yol haritası anlatmanız gerekirse;

Öncelikle iyi bir lisans eğitimi almaları hem mesleki kariyerleri hem iş vizyonları açısından önemli olup; İktisadi İdari Bilimler Fakültesinden lisans seviyesinde mezun olup, sonrasında staja giriş sınavından geçip; 3 yıl bir meslek mensubunun bünyesinde stajı tamamladıktan sonra yeterlilik sınavına hak kazanırlar. Zorlu bir sınav olan yeterlilik sınavından 8 alanda; Finansal Muhasebe, Mali Tablolar Analizi, Maliyet Muhasebesi, Meslek Hukuku, Vergi Mevzuatı ve Uygulamaları, Sermaye Piyasası Mevzuatı, Temel Hukuk, Denetim gibi branşlardan başarılı olduktan sonra ruhsatlarını alıp bu alanda çalışma yapabilirler. Görüldüğü gibi mesleğe girmeye niyetlenen arkadaşlarımız için ; yıl , emek ve çokça çaba gerektiren yoldur. Peki tüm bu zorlukları aştıktan ve belge sahibi olduktan sonra mesleğin içinde ne gibi görevlerimiz olavak;

• Şirketlerin kuruluşları için Ticaret Odası, Vergi Dairesi, SGK ile ilgili işlemleri takip etmek,
• Yeni kurulan ve hali hazırda devam eden işletmelerde muhasebe sistemleri kurmak ve geliştirmek, iç denetim hizmetleri sağlamak
• Mükelleflerinden gelir ve gider faturalarını toplayarak muhasebe programlarına ya da elektronik defterlere işlemek,
• Mükelleflerinden banka ekstrelerini alarak banka hareketlerini muhasebe programlarına ya da elektronik defterlere kaydetmek ve ay sonlarında banka mutabakatlarını yapmak,
• Hizmet verdiği işletmelerin ay sonlarında bordroları hazırlayarak personel işleri konusunda da hizmet vermek
• Girmiş olduğu kayıtlara göre bilanço, gelir tablosu gibi finansal tabloları hazırlamak,
• Aylık, üç aylık, yıllık vergi beyannamelerini hazırlamak ve elektronik ortamda onaylanarak tahakkuk fişlerini almak.
• Tahakkuk fişlerini mükelleflere göndererek verginin ödenmesini sağlamak.
• SGK ile ilgili işe giriş, işten çıkış, aylık hizmet bildirgesi gibi bildirgeleri hazırlamak ve elektronik ortamda onaylamak,
• Onaylanan bildirgelere ait tahakkuk fişlerini mükelleflere ileterek SGK ödemelerinin yapılmasını sağlamak,
• Mükelleflerine muhasebe ve vergi konuları hakkında danışmanlık yapmak,
• Sermaye arttırımı, KDV iadesi gibi çeşitli özel amaçlı tespit raporları yazmak,
• Kuruluş işlemlerinin yanı sıra birleşme, bölünme, devir, tasfiye gibi işlemlerde mükelleflere yardımcı olmak,
• Adres değişikliği, faaliyet değişikliği gibi işleri yapmak,
• Genel kurul toplantıları için gerekli evrak işlerini yapmak,
• Gerekli eğitimleri aldıktan sonra Vergi İdare Mahkemeleri ve adli yargıda, sermaye artırımı ve bankalara sunulan bilançoların incelenmesi ve benzeri konularda bilirkişilik yapmak,
• Muhasebe evrakları ve finansal tablolar üzerinde çeşitli incelemeler ve denetimler yapmak, ve ilgili konularda yazılı görüş bildirmek, rapor düzenlemek.
• Vergi dairesinde oluşabilecek uyuşmazlıklar, vergi cezaları gibi işlemlerde mükellefleri adına ve onlar için çözüm ortağı olmak
• Bu işlerin yanı sıra denetim şirketlerinde vergi denetçisi ya da bağımsız denetçi olarak görev alabilirler. Bağımsız olarak kendi bürolarını açarak çalışmak isteyen mali müşavirlerin bağlı oldukları odadan tescil belgesi alması şarttır.

Gündemden de takip ettiğiniz üzere meslek mensupları için pek çok mesleki sorun, çalışma düzeni ve sorumluluklarla mücadele etmektedir. Ancak işini severek yaparsan hayatta bir gün dahi çalışmış olmazsın düsturu ile bu mesleği merak eden ve ruhsat almak için yıllarca uğraşan arkadaşlarıma naçizane bir meslek mensubu olarak güzel bir kariyer alanı olduğunu söyleyebilirim.